Borsa’nın yükselişinin ardındaki gerçek

Son dönemde özellikle finans piyasasındaki hareketlilik yatırımcının gündeminde. Özellikle de borsadaki hareketlilik seçime çok az kala ekonominin de çok konuştuğu konulardan biri haline geldi

Türkiye ekonomisi seçime çok az bir süre kala yine hareketlendi. Özellikle de Borsa’da yaşanan gelişmeler herkes tarafından konuşulur hale geldi. Özellikle son dönemlerde düşüş eğilimi gösteren Borsa İstanbul’un bir anda yüzde 7 seviyesinde artması bir anda ekonomi gündemine oturdu. Peki Borsa’nın yükselmesi neyi ifade ediyor?

Halka arz etkiledi

Son süreçte halka arzın artması, piyasaya yeni oyuncuların girmesi elbette ki Borsa’daki hareketliliğin temel sebebi. Bunun yanı sıra firmaların tavan fiyat açıklaması, kâr paylarının dağıtmaya başlaması, açıklanan bilançolar gibi etmenler yatırımcının ilgi alanını kısa sürede olsa buraya kaydırdı. Ancak; belirsizliğin ve beklentilerin bozulduğu bir ekonomik sistem de elbette bu konjonktürel değişimler ekonomide herşeyin iyiye gittiğini göstermez. Kaldı en son açıklanan veriler de buna işaret ediyor.

Teminat tamamlama çağrılarında hızlı artış

Endeks ve pay vadelilerde yaşanan sert yükselişin ardından vadeli piyasalarda teminat tamamlama çağrılarında hızlı artış yaşandı. Bu hafta piyasalarda Döviz kontratları ve endeks ve pay vadelilerde yaşanan sert hareketler teminat tamamlama çağrılarının da hızlı artışını beraberinde getirdi.

Takasbank verilerine göre, 10 Mayıs tarihinde döviz kontratlarında yaşanan hareketin ardından teminat tamamlama çağrıları 589 milyon TL’ye ulaştı. Siyaset sahnesinde yaşanan gelişmelerin ardından 11 Mayıs tarihinde Borsa tarafında yaşanan sert yükselişin etkisiyle endeks ve pay vadelilerde yaşanan yükseliş de teminat tamamlama çağrılarının hızla artmasıyla sonuçlandı.

Aynı veri setine göre, 11 Mayıs’ta teminat tamamlama çağrıları 1,1 milyar TL’yi buldu.

Kur, 16 ayın zirvesini gördü

Türkiye’de seçimlere doğru yaklaşılırken, döviz piyasasındaki hareketlenme de dikkat çekiyor. Siyaset sahnesindeki gelişmelerin etkisiyle dolar/TL’de oynaklık yükselişe geçti. Dolar/TL ‘de seçime yaklaşılırken oynaklığın arttığı izleniyor. Perşembe gününü yüzde 12,67 seviyesinden tamamlayan Dolar/TL’nin gecelik ima edilen oynaklığı bu sabah 88,3 ile 16 ayın en yüksek seviyesine tırmandı. Siyaset sahnesindeki gelişmelerin etkisiyle diğer varlıklarda da hareketli bir seyrin izlendiği görülüyor. Türkiye’nin risk primi Aralık 2022’den beri ilk kez 500 baz puanın altını gördü. Öte yandan Türkiye’nin risk primi de 487 baz puana kadar çekildi. Yabancı bankaların seçim sonrasına ilişkin piyasa senaryoları da hız kazandı. Bank of America ekonomistleri muhalefetin seçimleri kazanması durumunda politika faizinin yüzde 50 olduğu ortamda 10 yıllık tahvil faizlerinin yüzde 30 ile zirve yapmasını öngördü. Banka Dolar/TL ‘de adil değerin de 24 olacağını tahmin etti. Kurdaki seviyenin genelde adil değeri aştığını ifade eden BofA muhalefetin kazanması durumunda kurun 25 seviyesine çıkabileceğini belirtti.

TCMB, döviz serbest karşılık faizini yükseltti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) kendi nezdinde tutulan yabancı para karşılıklara ödenen faizi yükseltti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’ndan (TCMB) yabancı para serbest karşılıklara ödenen faizi 25 baz puan artırdı. Banka, kendi nezdinde tutulan yabancı para serbest karşılıklara ödenen faizi yüzde 4,50’den yüzde 4,75’e çıkarttı. ABD Merkez Bankası Fed Mayıs ayının başındaki toplantısında politika faizini 25 baz artırmıştı. Öte yandan piyasa hareketliliğinin bu kadar yoğun olması özellikle kur alkanında yaşanan dalgalanmaların en önemli nedeni TCMB’nin rezerv sıkıntısı içinde olması. Öyle ki; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) toplam rezervleri 28 Nisan haftasında bir önceki haftaya göre 1 milyar 247 milyon dolar azaldı. TCMB’nin rezervi 114 milyar 884 milyon dolara gerilemiş oldu. Yayımlanan verilere Merkez Bankası brüt döviz rezervleri, 28 Nisan itibarıyla 1 milyar 593 milyon dolar artışla 68 milyar 471 milyon dolara çıkarken brüt döviz rezervi ise 20 Nisan’da 66 milyar 878 milyon dolar seviyesinde oldu. Yine 28 Nisan itibarıyla 2 milyar 840 milyon dolar azalan altın rezervleri ise 49 milyar 253 milyon dolardan 46 milyar 413 milyon dolara geriledi. Bu verilere göre; Merkez Bankası’nın toplam rezervleri, 28 Nisan haftasında bir önceki haftaya göre 1 milyar 247 milyon dolar azalışla 116 milyar 131 milyon dolardan 114 milyar 884 milyon dolara indi.  Bu azalış  5 Mayıs haftasında da devam etti.

Brüt döviz rezerv 114,1 milyar dolara geriledi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) brüt Döviz rezervleri geçen hafta da düşüş kaydetti. TCMB verilerine göre, 5 Mayıs haftasında brüt döviz rezervleri 114,1 milyar dolara geriledi. Bir önceki hafta brüt döviz rezervleri 114,9 milyar dolar olarak kaydedilmişti. Bankanın net döviz rezervlerinde ise iyileşme izlendi. Net rezervler 6,4 milyar dolardan 6,8 milyar dolara yükseldi. Swaplar hariç net rezervler ise eksi 52,7 milyar dolardan eksi 53,4 milyar dolara geriledi. Rezervlerde geri çekilme görülürken kur korumalı mevduatlarda artış ivmesinin sürdüğü de izlendi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre kur korumalı mevduatların toplamı 86 milyar TL artışla 2,2 trilyon TL oldu. Dolar cinsinden kur korumalı mevduatlar 113 milyar doların üzerine çıktı. Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatları geçen hafta 2,3 milyar dolar artışla 189 milyar dolar oldu. Yurt içi yerleşiklerin pariteden arındırılmış olarak döviz mevduatı 1,4 milyar dolar arttı. Döviz mevduatı pariteden arındırılmış olarak gerçek kişilerde 296 milyon dolar azaldı, tüzellerde 1,7 milyar dolar arttı.