01 Haziran- 31 Temmuz 2022 tarihleri arası Hapishanelerden Gelen Koronavirüs (COVID-19) Kaynaklı Şikayetler
Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği’ne, 01 Haziran -31 Temmuz 2022 tarihleri arasında
danışma hattından ve mektuplardan gelen şikayetler, hapishanelerin ve mahpusların bilgileri gizli
tutularak raporlanmıştır.
Koronavirüs salgınından güncel rapor tarihine kadar 201 farklı
hapishaneden başvuru alınmıştır. Bu 201 kurumun 142’si kapalı ceza infaz kurumu, 59’u açık ceza
infaz kurumudur. Hazırlanan raporlar belirtilen tarihleri kapsar ve bu tarihlerdeki güncel
şikayetleri içerir. Raporları karşılaştırarak hangi şikayetlerin süreç içerisinde azaldığını, hangi
konularda yeni başvuruların eklendiğini takip edebilirsiniz. Bu raporda da özel ihtiyaçlı
mahpusların pandemi ile ilişkili sorunlarına ve şikayetlerine yer verilmiştir.
Hapishanelerde Kapasite Sorunu
Mahpuslar koğuşlarının kalabalık, yatakların birbirlerine yakın mesafede olduğunu, bu
yakınlıkta uyumak zorunda kaldıklarını, sosyal mesafe koyamadıklarını, açık hapishanelerde
farklı koğuşlarda kalan mahpusların ortak alanlarda ve yemekhanelerde kalabalıktan kaynaklı
sorunlar yaşadıklarını,
Bazı hapishanelerde koğuşlarda koğuş kapasitesinin 3-4 katı kadar sayıda mahpus tutulduğunu
aktardılar.
Hapishanelerin Genel Durumu ve Hijyen Önlemleri
Bazı hapishanelerde mahpuslara dağıtılan yatak, battaniye, nevresim ve çarşafların kullanılmış
ve kirli verildiği, kantinde satılan ürünlerin tek tip olması sebebiyle alerjisi olan mahpusların
bu ürünleri alamadığı,
Bazı hapishanelerin bazı koğuşlarında, kalabalık sebebiyle temiz hava akışının sağlanamadığı,
Bazı kapalı hapishanelerde koğuş pencerelerinin küçük olması sebebiyle yeterince
havalandırılamadığı,
Bazı hapishanelerde infaz koruma memurlarının sosyal mesafe kurallarına uymadan kalabalık
gruplarla gelerek koğuş araması yaptıkları, mahpusların kişisel eşyalarına el konulduğu, bu
aramaların son dönemde bazı hapishanelerde haftada iki defa olacak şekilde çok sıklaştığı, bu
aramalar sırasında mahpuslara maske verilmediği, bu durumun risk grubunda ve kronik
hastalıkları olan mahpusları kaygılandırdığı,
Bazı hapishanelerde sık sık elektrik kesintilerinin yaşandığı,
Bazı mahpusların elektrik fiyatlarının gün geçtikçe arttığını, ailelerin ekonomik olarak
zorlanmasından dolayı elektrik ücretini yatıramadıkları belirtilmiştir.
Mahpusların Hijyeni
Birçok hapishane idaresinin koğuşlara sabun, çamaşır suyu ve dezenfektanı ücretsiz
dağıtmadığı,
Ücretsiz dağıtılmayan hapishanelerde ücretini ödeyemeyen, maddi durumu iyi olmayan
mahpuslara da yeterli malzeme sağlanmadığı,
Bazı hapishanelerde mahpuslara maske verildiği, bazı hapishanelerde ise mahpuslar talep
etmelerine rağmen koğuştan çıktıkları diğer alanlarda maske verilmediği,
Birçok hapishanede tuvaletlere temizlik ve hijyen malzemelerinin konulmadığı,
Banyoların kirli olduğu, kalabalık koğuşlarda banyo kullanımı ve saatlerin kısıtlandığı,
Bazı açık hapishanelerde koğuşlarda tuvalet ve banyonun olmadığı, ortak tuvalet ve banyonun
farklı koğuşlarla beraber kullandırıldığı,
Bazı hapishanelerde suların kirli ve kullanılamaz olduğu, suların sık sık kesildiği, soğuk ve
sıcak suyun sınırlı ve belirli zamanlarda verildiği, bazı hapishanelerde mahpusların 4 gün
boyunca sıcak suya erişemediği,
Bazı hapishanelerde suya kota konulduğu, bu nedenle düzenli koğuş ve kişisel temizliğin
yapılamadığı,
Kişisel hijyenin sağlanmasında sorunlar yaşandığı belirtilmiştir.
Beslenme
Bazı hapishanelerde verilen yemeklerin kalitesiz olduğu, porsiyonlarının küçük olduğu,
hijyenik olmadığı ve yemeklerin soğuk verildiği,
Tüm bu sorunlar sebebiyle hapishanelerde dağıtılan yemekleri yiyemeyen mahpusların
beslenme ihtiyaçlarını kantinden karşılamak zorunda bırakıldıkları,
Hapishanelerde dağıtılan yemeklerde et ve karbonhidrat dengesi sağlanmadığı, ağırlıklı olarak
sebze, pilav ve makarna verildiği,
Bazı hapishanelerde yemek dağıtımında gerekli hijyen önlemlerinin alınmadığı,
Yemeklerle ilgili sorunların ilgili tüm kamu kurumlarına şikayet olarak iletildiği fakat bu
konuda herhangi bir iyileştirme yapılmadığı,
Kantindeki ürünlerin pahalı ve ürün çeşitliliğinin az olduğu,
Birçok mahpusun ürünlerin pahalılığı sebebiyle kantinden ek yiyecek alamadıkları,
Diyet yemek verilmediği, diyet yemek veren hapishanelerde ise hastalıklar dikkate alınmadan
tek tip diyet yemek verildiği,
Hemen hiçbir hapishanede vegan vejetaryen mahpusların ihtiyaçlarının karşılanmadığı, bu
mahpuslara sınırlı, ihtiyacı karşılamayacak yemek verildiği,
Vitamin ve bağışıklık güçlendirici takviyelerin mahpuslar açlık grevinde olsa dahi
sağlanmadığı belirtilmiştir.
Sağlık hakkına erişim
Hasta, yaşlı ve risk grubuna giren mahpuslar için önlemler alınmadığı mahpusların önlemlerini
kendileri aldığı,
Bazı hapishanelerde doktorun revire düzenli gelmediği,
Bazı mahpusların revire çok geç çıkarılması ve çıkarıldıklarında da sürenin sınırlı tutulması
sebebiyle yeterli sağlık hizmeti alamadıkları,
Bazı mahpusların revire çıksalar da tüm ilaçlara erişemedikleri, raporlu ilaçlarını alamadıkları
veya altı ay boyunca verilmediği ve tahlillerinin yapılmadığı,
Bazı mahpusların kendilerinde Kovid-19 belirtileri olduğunu düşündükleri, bu sebeple test
olmayı talep ettikleri ve test taleplerinin karşılanmadığı, İKM’lerin mahpusları şikayet
etmemeleri için tehdit ettikleri, belirti gösteren mahpusların hastane sevklerinin yapılmadığı,
Bazı hapishanelerde mahpusların kalabalık sebebiyle koğuş değişiklikleri yapıldığı, COVID-
19 semptomları gösteren mahpuslar test yapılmadan yeni koğuşlara gönderildiği için diğer
mahpusların da hastalandığı,
Bazı hapishanelerde tadilat gerekçesiyle koğuşların birleştirildiği ve bu esnada toplam 25
kişinin COVID olduğu iddiası olduğu,
Birçok hapishanede hastane sevklerinin ve düzenli tedavi görme olanaklarının olmadığı, bazı
hapishanelerde muayene olması gereken mahpusların 4-6 ay boyunca hastane sevklerinin
yapılmadığı,
Kovid-19 olan bazı mahpusların hastaneye sevk edildiklerinde herhangi bir kontrol
yapılmadan yalnızca ilaç verip hapishaneye geri gönderildikleri,
Bazı hapishanelerde sınırlı sayıda hastane sevki yapıldığı, bazı hapishanelerde hastane
randevuları olmasına rağmen hapishane idarelerinin mahpusların hastane sevklerini
engellediği ve bu yüzden durumu ağırlaşan mahpuslar olduğu, bazılarının randevularının iptal
edildiği, ameliyat tarihi gelen mahpusların randevularının da hastane sevklerinin yapılmaması
sebebiyle ertelendiği, ameliyat tarihleriyle ilgili idareden bilgi alamadıkları,
Bazı hapishanelerde hastaneye sevk edilen mahpusların muayene ve reçetelendirme
aşamalarında İKM’lerin duruma müdahale ettiğini,
Birden çok hastalığı olan mahpusların sadece bir hastalığı için hastaneye sevk edildiği, diğer
hastalıkları için sevk edilmedikleri, tedavi olamadıkları ve diğer hastalıkları için tekrar sevk
edilmeyi bekledikleri,
Birçok hapishanede diş ünitelerinin pandemi ile birlikte hizmet vermediği, hapishanelerdeki
diş hekimlerinden hizmet alınamadığı, diş çekimi, dolgu vb. müdahaleler için gerekli
ekipmanın bulunmadığı, yalnızca antibiyotik ve ağrı kesicilerle tedavilerinin yapıldığı,
mahpusların hastane sevkleri yapılamadığı için dişten kaynaklı şikayetlerinin arttığı, uzun
yıllardır diş tedavileri yapılmayan mahpusların sadece sıvı ile beslenmek zorunda kaldıkları,
Bazı hapishanelerde diş ünitelerine sevklerin yapılmadığı, sadece diş çekiminin yapılacağını,
diğer hiçbir işlerin yapılamayacağı mahpuslara belirtildiği ve mahpusların tedavi edilebilecek
dişlerin çekilmeye zorlandığı,
Mahpusların fizik tedavi hizmetlerine erişemediği,
Kronik hasta mahpusların hastane sevklerinin uzun zamandır yapılmamasının sağlık
sorunlarının artmasına neden olduğu, kanser hastalığı başta olmak üzere düzenli takip
gerektiren hastalıkların takip edilmediği ve bunun durumlarını kritik aşamalara getirdiği,
Bazı hapishanelerde hastaneye sevk edilen mahpuslarda sosyal mesafenin gözetilmediği, bazı
hapishanelerde sıklıkla çift kelepçe uygulandığı,
Hastane sevkleri yapılacak mahpuslara hapishanelerdeki metal dedektöründen geçmeden önce
infaz koruma memurları tarafından yakın mesafe ve elle üst ve ağız içi araması yapıldığı, metal
dedektörden geçtikten sonra da dış güvenlikten sorumlu jandarmalar tarafından tekrar bu
aramanın tekrarlandığı, sürekli dışarıda çalışan jandarmaların bulaş risklerinin olduğu, salgının
önlenmesine yönelik önlemler alınmadan arama yaptıkları,
Mahpusların götürüldükleri hastanelerin bulundukları hapishanelerden uzak olması ve
ringlerde birden fazla mahpusun taşınması sebebiyle ringlerde kalma süreleri ve bulaş riskinin
arttığı,
Hastanelerde tedavileri devam eden ve mahkum koğuşlarında kalan mahpuslara refakatçi
bulundurmalarına izin verilmediği, bu nedenle ihtiyaçlarına erişemedikleri ve kaldıkları
mahkum koğuşlarının hijyenik olmadığı,
Hapishanelerde aşı olmayı kabul eden mahpusların ikinci ve üçüncü doz aşılarını olduğu
belirtilmiştir.
Karantina Koğuşları
Bazı hapishanelerde karantina uygulamalarının tamamen kaldırıldığı,
Hapishaneler arasında ortaklaşan bir karantina uygulamasının olmadığı belirtilmiştir.
İfade Özgürlüğü ile İlgili Şikayetler
Mahpusların kaldıkları hapishanelerin, ailelerinin ikamet ettiği şehirlerden uzak olması
sebebiyle ailelerin görüşe gelemediği,
Görüşe gelemeyen ailelerin mahpuslara gönderdikleri kolilerin mahpuslara teslim edilmediği,
aileler geri gönderilen kolileri tekrar gönderdiklerinde bazı hapishanelerin aldığı, bu tutumların
değişkenlik gösterdiği, bu durumun mahpus yakınlarını maddi olarak da mağdur ettiği,
Mahpusların yakınları tarafından emanet eşya bölümüne bırakılan eşyaların mahpuslara
verilmediği,
Bazı hapishanelerde mahpuslara dışarıdan gönderilen kıyafetlerin kendilerine haber
verilmeden ailelerine geri gönderildiği veya depodaki kıyafetlerinin verilmediği,
Bazı kapalı koronavirüs önlemleri azaltılmasına ve ortak alanların kullanıma açılmasına
rağmen hapishanelerde mahpusların kullandıkları ortak alanların kapalı tutulduğu ve
mahpusların kullanımına izin verilmediği,
Bazı hapishanelerde mahpusların atölye ve sohbet gibi sosyal etkinliklere çıkarılmadığı bazı
hapishanelerde aynı koğuşta kalan mahpusların haftada 1 saat açık ve kapalı spor salonuna
çıkarılmaya başlandığı,
Mahpusların kütüphaneye çıkarılmadığı, bazı mahpusların kitaba erişemediği ve fotokopi
haklarından faydalandırılmadığı,
Telefon hakkı sağlanan mahpusların telefon üzerinden şikayetlerini anlatamadıkları,
şikayetlerini aktaran mahpusların telefonlarının görüşme esnasında kesildiği,
Bazı hapishanelerde kurulumu tamamlanan ve kullanılmaya başlanan görüntülü telefon
görüşmesinin bazı hapishanelerde mahpusların karşılamakta zorlanacağı meblağlarda ödeme
istendiği,
Bazı hapishanelerde mahpusların yasal hakları olmasına rağmen idareye, savcılığa,
mahkemelere ve anayasa mahkemesine yazdıkları dilekçelerin numaralarının kendilerine
verilmediği ve başvurularının sonuçlarını alamadıkları, bu nedenle dilekçelerinin işleme
alınmadığını düşündükleri,
Mahpuslar hapishanelerdeki hak ihlalleri ve şikayetlerini idari kurumlara başvuru yoluyla
ilettikleri fakat bu başvurularla ilgili cevap alamadıkları,
Mahpuslar yaşadıkları sorunlara itiraz ettiklerinde infaz koruma memurları tarafından disiplin
cezası ile tehdit edildikleri,
Bazı hapishanelerde mahpusların şikayetlerini yalnızca infaz koruma memurlarına
aktarabildiği, kurum idaresi ile görüşme taleplerinin kabul edilmediği,
Açık hapishanede kalan mahpusların herhangi bir konuda rahatsızlıklarını dile getirdiklerinde
kapalı hapishaneye gönderilmekle tehdit edildiği,
Bazı hapishanelerde Türkçe yazılmayan mektuplarda dağıtım sürelerinin çok uzun olduğu,
Salgınla ilgili şikayetlerini mahpuslar mektuplar üzerinden aktaramadıklarını, mektuplarının
sansürlendiği,
Bazı hapishanelerde iadeli taahhütlü mektupların iade koçanlarının mahpuslara verilmediği,
pulla gönderilen mektupların mahpuslara ulaşmadığı,
Bazı hapishanelerde geçmişte farklı koğuşlarda bulunan mahpusların ücretsiz
mektuplaşmasına izin verildiği, pandemi ile koğuşlar arası ücretsiz mektuplaşmaların
durdurulduğu,
Ekonomik sebeplerden aynı zarfla birden fazla mahpusun mektup gönderdiği, bazı
hapishanelerde bu mektup gönderiminin yasaklandığı,
Bazı hapishanelerde mahpusların ailelerine kargo göndermek istediği fakat bu gönderimlere
izin verilmediği,
Bazı hapishanelerde gazetelerin mahpuslara verilmediği veya sınırlı şekilde verildiği,
Bazı hapishanelerde depolarda bulunan kitapların değişiminde uzun gecikmeler yaşandığı,
bazı hapishanelerde 2 ayda bir mahpuslara kitap verildiği,
Bazı hapishanelerde beş kitap sınırlaması getirildiği, bu sayının bazı hapishanelerde ikiye
kadar düşürüldüğünü, bu sayıya sözlük ve kanun gibi kitapların da dahil edildiği,
Mahpuslara yeni yasal değişiklikleri ilgili bilgi verilmediği, iletişim sınırlılığı nedeniyle
mahpusların bu değişiklikleri takip edemediği, bu sorunu gidermek amacıyla CİSST’in
hazırlamış olduğu Mahpus Hakları El Kitabı’nı hapishanelere göndersek de bazı
hapishanelerde kitabın mahpuslara verilmediği,
Bazı hapishanelerde mahpusların yasal hakları olmasına ve talep etmelerine rağmen güncel
mevzuata erişemedikleri,
Bazı hapishanelerde mahpusların her dergiye erişemedikleri, şehirlerin bayilerinde dergi
çeşitliliğinin az olduğu, hapishaneye alınacak dergilerde basın ilam kurulu aracılığıyla ilan
verebilen ve bayide olan dergiler şartı arandığı, bu sebeplerden dergilere erişimin azaldığı ve
dışarıdan gönderilen dergilerin kabul edilmediği,
Tüm hapishanelerde radyolarda bulunan AM bandının yasaklanması sebebiyle mahpusların
yabancı dilde radyo kanallarına erişemedikleri,
Bazı hapishanelerde mevzuatta izin verilen kuş ve enstrümanların koğuşa alınmadığı,
koğuşlarda beslenen kuşların mahpuslardan alındığı,
Hücrede tutulan bazı mahpusların mektuplarının çıkış yapmadığı, haberleşme haklarının
engellendiği ve ısıtıcı vb. eşyaların verilmediği belirtilmiş.
Diğer Şikayetler
Sevk edilen mahpuslara çıplak arama dayatıldığı, bunu kabul etmeyen mahpusların darp
edildiği, bu koşullar altında sosyal mesafenin korunmadığı ve bu durumun bulaş riskini de
artırdığı,
Hapishanelerde mahpuslara yönelik kötü muamelenin, psikolojik baskının, sözlü ve fiziksel
şiddetin arttığı, pandemi sürecinde psikolojik olarak yıpranan mahpusların psikolojik destek
alma olanaklarının da bulunmaması sebebiyle intihar düşünceleri ve teşebbüslerinin arttığı,
İnfaz koruma memurlarının sayım sırasında mahpuslara psikolojik baskı yapıldığına dair
iddialar olduğu,
Bazı mahpusların talepleri dışında zorunlu olarak farklı hapishanelere sevk edilmeye devam
edildikleri,
Zorunlu sevk edilen mahpusların geldikleri hapishanelerdeki eşyalarının sevk edildikleri
kurumlar tarafından kabul edilmediği, mahpusa eşyalarının kaybolduğu bilgisinin verildiği,
eşyalarının taşınma esnasında kırıldığı ya da eşyaların taşınması için ücret talep edildiği,
Bazı hapishanelerde Kovid-19 vakası olmamasına rağmen koğuş değişikliği taleplerinin farklı
gerekçelerle reddedildiği, bazı hapishanelerde mahpusların talepleri dışında koğuş değişikliği
yapıldığı,
İzne çıkan ve ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan mahpusların sosyal güvencelerinin olmaması
sebebiyle çalışamadıkları, doktora gidemedikleri ve bu süreçte Sosyal Yardımlaşma ve
Dayanışma Vakfından destek alamadıkları belirtilmiştir.
Özel İhtiyacı Olan Mahpusların Karşılaştıkları Sorunlar
Ağırlaştırılmış Müebbet Hükümlüsü Mahpusların Karşılaştıkları Sorunlar
Bazı hapishanelerde ağırlaştırılmış müebbet mahpusların havalandırma saatlerinin azaltıldığı,
bu durumun adli ve siyasi ağırlaştırılmış müebbet mahpuslarda farklılık gösterebildiği, günde
bir saat havalandırmaya çıkarılan mahpusların yeterli temiz hava alamadıkları,
Ağırlaştırılmış müebbet mahpuslar havalandırma kapılarının 1-2 saat açık kalması sebebiyle
çamaşır suyu veya deterjanla temizlik yapamadıkları, yaptıklarında ise odalarını yeterince
havalandırmadıkları için mide bulantısı gibi zehirlenme belirtileri ve solunum sorunları
yaşadıkları,
Ağırlaştırılmış müebbet mahpusların hücre pencerelerindeki demir parmaklıklara ek olarak sık
dokunmuş elek takıldığı, bu elek telinin temiz hava girişini engellediği,
Yeterince havalandırmanın sağlanamadığı koğuşlarda yatakların ve duvarların küflendiği,
nemin yoğun olması sebebiyle üst solunum rahatsızlıklarına neden olduğu,
Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların tutuldukları hücrelerin küçük ve tek lavabo
olması sebebiyle bulaşık, yemek ve tuvalet ihtiyaçlarını aynı yerde karşılamak zorunda
oldukları, bu durumun hijyeni sağlamayı zorlaştırdığı,
Bazı hapishanelerde tutulan ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların yalnızca ayda bir
kere spora çıkarılmaları, sohbet ve atölye haklarından yararlanamamaları nedeniyle
sosyalleşme imkanlarının olmadığı,
Tek başına tutulan ve sosyalleşme imkanı olmayan mahpusların aileleriyle görüş sürelerinin
kısa olması ve aileleriyle tek tek görüştürülmelerinin tecrit koşullarını arttırdığı belirtilmiştir.
Yabancı Mahpusların Karşılaştıkları Sorunlar
Yabancı uyruklu mahpusların, farklı gerekçelerle para ve kargo alamadığı, yurtdışına telefon
görüşlerinin de aksadığı, bazı yerlerde durduğu, yeni başlatılan görüşme hakkından
faydalanamadıkları,
Yabancı uyruklu mahpusların, haklarına erişemedikleri, kötü muamele, aşağılama ve
ayrımcılığa maruz kaldıklarına dair iddialar olduğu,
Yabancı uyruklu mahpusların uzun zamandır Konsolosluklarına ve Büyükelçiliklerine
ulaşamadığı, bu nedenle aileleri ile de görüşemedikleri,
Bazı yabancı uyruklu mahpusların infaz yasasından faydalanabilmelerine rağmen denetimli
haklarını kullanamadıkları,
Yabancı uyruklu mahpusların farklı yemek kültürleri olabilmesi sebebiyle Türkiye
hapishanelerinde çıkan yemeklere alışmakta zorlandıkları, kantinde yeterli çeşitlilik olmaması
sebebiyle gıdaya erişemedikleri,
Yabancı uyruklu mahpusların çevirmen bulunmadığı ya da mektupta kullanılan dilin
bilinmemesi gerekçesi ile mektuplarının ya hiç verilmediği ya da geç verildiği, tüm taleplerine
rağmen kendi dillerinde kitap, dergi ve radyo yayınlarına ulaşamadıklarını,
Bazı kurum kütüphanelerinde yabancı dilde kitap olmadığı, televizyonda izleyebilecekleri
yabancı kanalların olmadığı belirtilmiştir.
Kadın Mahpusların Karşılaştıkları Sorunlar
Kadın mahpusların düzenli olarak yapılması gereken sağlık taramalarının yapılmadığı,
Kadınların özel ihtiyaçlarının karşılanmadığı, ücretsiz pede erişimin sağlanmadığı belirtilmiştir.
LGBTİ+ Mahpusların Karşılaştıkları Sorunlar
Cinsiyet uyum sürecinde olan trans mahpusların hastane sevklerinin durması sebebiyle uyum
süreçlerine devam edemedikleri, farklı gerekçelerle hormon ilaçlarına erişemedikleri ve uyum
süreçlerinin sekteye uğradığı,
Bazı hapishanelerde trans kadın mahpuslara kadın kıyafetlerinin verilmediği belirtilmiştir.
Yaşlı Mahpusların Karşılaştıkları Sorunlar
Risk grubunda olan 65 yaş üstü mahpuslar için hiçbir ek önlem alınmadığı belirtilmiştir.
Engelli Mahpusların Karşılaştığı Sorunlar
Engelli mahpusların salgından kaynaklı farklılaşan ihtiyaçlarını karşılamak için özel bir
çalışma veya planlama yapılmadığı,
Bazı hapishanelerde engelli koğuşu olmadığını ve mahpusların hapishanenin fiziki şartları
nedeniyle tuvalet ihtiyacını tek başına karşılayamadığı,
R Tipi Hapishanelerinde bakıcının olmadığını ve tek başına tutulan engelli mahpusların fiziki
ihtiyaçlarını karşılamakta güçlükler yaşadığını, bazılarının hiç karşılayamadığı belirtilmiştir.
Çocuk Mahpusların Karşılaştıkları Sorunlar
Çocuk mahpuslar için etkinlik ve diğer eğitsel faaliyetler için hapishanelerde ayrıca bir çalışma
yapılmadığı belirtilmiştir.